Bình minh trên khu rừng tĩnh mịch
cách Nam Cực vài trăm dặm.
Đây là thời điểm kết thúc những ngày tháng chìm vào tối tăm
và khi ánh mặt trời chiếu xuyên qua những tán cây,
một thế giới khắc nghiệt, lạnh lẽo dần lộ ra.
Những con khủng long đã tự thay đổi để đối chọi với điều kiện khắc nghiệt,
nhưng thậm chí chúng phải đấu tranh để tồn tại.
Ở vùng phía nam xa xôi này, ngày đầu tiên của mùa xuân
chỉ kéo dài vài phút,
nhưng nó đã khơi mào cho sự bắt đầu của một câu chuyện đáng kinh ngạc
về sự tồn tại qua những năm tháng ở địa cực này.
Đây là ở giữa thời kỳ Cretaceous
và loài khủng long xuất hiện nhiều hơn bao giờ hết,
chúng có mặt khắp nơi trên địa cầu.
Nhưng có một nơi thử thách đặc biệt – Nam Cực.
Ở đây, vùng lục địa rộng lớn mà sẽ tạo thành Nam Mỹ,
nước Úc, và châu Nam Cực
đang được giữ ấm bởi những dòng biển
đi xuống từ vùng xích đạo và đang quây quần lục địa này.
Thay vì có những tảng băng, ở đây có những khu rừng tươi tốt.
Nhưng không như khí hậu nhiệt đới không đổi ở nơi khác,
Nam Cực có lý do của nó – từ mùa hè nóng bức dưới ánh mặt trời lúc nửa đêm
đến mùa đông lạnh lẽo chìm trong tối tăm.
(Cheeping cry )
Leaellynasaura is một con khủng long
đã thích nghi với khí hậu khắc nghiệt này.
Trong suốt mùa đông, chúng sống sót ngay trung tâm khu rừng,
nhưng lúc này, vào mùa xuân,
nó lộ diện ra để kiếm ăn khi những loài thực vật tươi tốt phát triển.
Chúng chỉ dài có 2 m
và đặc tính dễ phân biệt nhất của chúng là đôi mắt to,
giúp chúng tìm thức ăn trong mùa đông tối tăm.
Chúng là những loài vật nhỏ hòa đồng sống trong những bầy đàn nhỏ,
khiến nó trở thành khan hiếm nhất trong số những loài khan hiếm.
Vượt trội trong cả bầy là một cặp vợ chồng kia,
và hệ thống thứ bậc đảm bảo
rằng một trong hai luôn luôn có nhiệm vụ canh chừng.
Nó phát ra những tiếng kêu lách cách đảm bảo rằng bờ biển còn an toàn.
(Whirring clicks )
(Squeaking)
Tên lính canh đã phát hiện loài lưỡng cư khổng lồ, con Koolasuchus.
Con này có cái hàm mạnh mẽ vô cùng,
nặng khoảng nửa tấn… và là loài ăn thịt.
Ở dưới nước, Koolasuchus cực kỳ nguy hiểm,
nhưng trên cạn, chân của nó gặp khó khăn trong việc lôi kéo nó cơ thể khổng lồ của nó
và nó vô hại đối với những con khủng long nhỏ bé linh hoạt.
Nó đã ngủ vùi suốt mùa đông ở khu rừng,
và giờ đối mặt với cái mà đối với nó là chuyến hành trình nguy hiểm dài 200m
để quay lại con sông cho mùa hè sắp tới.
Sinh vật trông kỳ quái này
là một di vật có từ thời trước khủng long.
Ở hầu hết các nơi trên hành tinh,
sự chống chọi với cá sấu để khiến chúng trở nên tuyệt chủng.
Ở đây thì mặt nước quá lạnh lẽo đối với bọn cá sấu,
và những con Koolasuchus cuối cùng được tồn tại,
vẫn rảo qua lại ở luồng nước,
như tổ tiên của chúng đã làm
150 triệu năm trước đây.
Khi mùa xuân tới hoàn toàn và ngày kéo dài ra hơn,
khu rừng bỗng trỗi dậy đầy sức sống.
Nhiều loài thực vật trong số những quả cây hình nón độc nhất và những khu rừng dương xỉ
đã đặc biệt thay đổi để khép mình lại trong suốt mùa đông tăm tối.
Chỉ với ánh nắng của mùa xuân
chúng mới bắt đầu quang hợp trở lại.
Đối với bầy đàn, đây cũng là lúc cho các hoạt động sôi nổi.
Đã giao phối với nhau từ những ánh nắng mùa xuân đầu tiên, giờ thì chúng xây tổ.
Cặp thủ lĩnh này xây một cái ở trung tâm
và những quần thần khác thì làm việc xung quanh chúng.
Mấy đống lá này có vai trò như là cái bẫy
giúp bảo vệ tổ chính.
Nhưng cho dù chúng bận rộn ra sao,
chúng luôn luôn ở trong tình trạng báo động đối với sự nguy hiểm.
Một con allosaur địa cực -
một vị khách của mùa hè đến từ những vùng đất ấm áp hơn ở phía bắc.
Đây là một con thú săn mồi kiểu rình rập nặng một tấn.
(Rumbling growl)
(Squawking)
(Ferocious roar)
Con allosaur là tên giết chóc hung tợn nhất và to lớn nhất ở khu rừng,
nhưng nó đã bị phát hiện bởi con thú canh gác.
Khi bầy đàn lẫn vào đám bụi rậm,
nó không tài nào bắt kịp tốc độ và sự nhanh nhạy của bầy thú.
Mùa xuân đi qua những khu rừng ở địa cực mang đến sự biến động cho nhiều con vật.
Trên bầu trời, những con thằn lằn bay xếp thành hàng hướng về phía nam
để đi nghỉ hè.
Và trong rừng cây, có tiếng vọng của một âm thanh lạ lẫm.
(Booming call)
Loài thú lớn nhất trong số những kẻ di cư vào mùa hè
đang đến khu rừng.
Những tiếng kêu lạ thường này báo hiệu sự tới nơi
của bầy thú Muttaburrasaurus to lớn đến từ phía bắc.
Trong hai tháng vừa qua,
chúng đã di chuyển 800 km dọc xuống bờ biển nước Úc,
đi theo hướng mặt trời của phía nam.
Chúng di cư thế này mỗi năm để ăn sạch những loại thực vật xanh tươi
và tìm chỗ an toàn để đẻ trứng.
Bầy thú này có ảnh hưởng khá lớn đến khu rừng.
Mỗi con trưởng thành nặng khoảng 3 tấn
và có thể khều thức ăn từ những cành cây cách mặt đất vài mét.
Trong khi ăn, chúng giữ liên lạc
bằng cách dùng cái mũi đặc biệt của chúng phát ra những tiếng kêu.
(Horn-like call)
Khi khu rừng bắt đầu đông đúc hơn,
thì cái tổ của bầy đàn này cần phải được cẩn trọng thường xuyên
Con cái đầu đàn dùng đống lá này như là nơi ấp trứng
và dùng cái mỏ nhạy cảm của nó để dò xét nhiệt độ.
Sau đó nó thêm vào và bỏ ra một số lá cây
để giữ trứng ở khoảng 30 độ C.
Con Leaellynasaura con có thể được nghe thấy từ bên trong,
đáp trả lại tiếng kêu của con mẹ.
(Faint cheeps )
Những cái tổ thế này luôn được bảo vệ cả ngày lẫn đêm.
Những loài động vật có vú có lông đã sinh sôi từ những khu rừng Nam Cực này,
và một số đủ to lớn để có thể ăn trộm một quả trứng.
Nhưng loài Leaellynasaura có khả năng tự vệ khác thường.
Như thế cũng đủ để đuổi tên trộm trứng này đi,
nhưng con khủng long nhỏ bé này biết sẽ có những tên khác nữa.
Loài Muttaburrasaurus tiếp tục đi đến vùng đồng bằng ngập những nước
và chúng bị theo dõi từ bìa rừng bởi những cặp mắt đói khát.
Con allosaur này đang thử bầy thú kia,
khảo sát kỹ lưỡng những con thú già yếu này.
Những con thú ăn cỏ này chậm chạp nhưng lại khá an toàn khi đi thành từng bầy.
(Booming roars )
Con allosaur không thể nào bằng với con Muttaburrasaurus to khỏe,
và nó buộc phải rút lui.
Vào cuối mùa xuân, những cây dương xỉ và cây hình nón trong giai đoạn phát triển nhất
và tạo thành vòm lá cây rậm rạp,
hứng lấy từng tia nắng mặt trời.
Mấy cái tổ giờ đã bị phá hủy bởi lũ thú săn mồi,
nhưng bầy đàn phải bảo đảm rằng ít nhất thì cặp đầu đàn sẽ sống sót.
Ở an toàn bên trong là ba con vừa mới chui khỏi trứng.
trong hai tuần đầu tiên, chúng sẽ ở trong tổ
trong khi các con trưởng thành thay phiên nhau kiếm thức ăn
và mang về cho chúng.
(Squeaking)
Con cái đầu đàn lãnh trách nh iệm duy trì cái tổ.
Để ngăn chặn bọn săn mồi đánh hơi thấy bầy con của nó
nó bỏ đi những vỏ trứng cũ và ăn những quả trứng chưa nở.
Điều này cũng giúp phục hồi lại chất dinh dưỡng.
Vào lúc này thì bầy thú con còn rất yếu ớt
và có thể dễ dàng bị lạc trong rừng nếu chúng đi lang thang đâu đó.
Tất cả những con trưởng thành đều canh chừng bọn thú con đang đi dạo,
đề phòng bọn thú săn mồi xông tới.
Trong mấy tuần nữa, con thú con này sẽ đủ khỏe mạnh để bằng những con trưởng thành,
nhưng bây giờ, nó phải quay về nơi an toàn trong tổ.
Giờ là mùa hè và lúc nào cũng có ánh sáng.
Mặt trời sẽ không lặn trong 5 tháng tiếp theo.
Lúc này, ở mặt đất bắt đầu sinh sôi
những loài côn trùng vùng địa cực, như loài dế weta này,
nó ra ngoài tìm thức ăn giữa mớ lá vụn.
Bản thân chúng lại là thức ăn cho các con vật lớn hơn, như loài tuatara này.
Đây là loài bò sát,
là một loài sống sót từ cái thời trước thời khủng long.
Nó cũng sẽ tồn tại rất lâu nữa,
bám vào vùng đất mà sau này trở thành New Zealand.
Bầy đàn Muttaburrasaurus
đang gặp phiền nhiễu bởi lũ hút máu.
Mùa hè đã mang tới những bầy côn trùng hay cắn,
và dù cho khủng long được bao phủ bởi lớp da khô khốc và cứng rắn,
thì chúng vẫn có những bộ phận khá mềm.
Bọn côn trùng đang tập trung vào những khu vực như bên trong lỗ tai,
nơi đó chúng có thể khoét một lỗ trên da và hút lấy máu thịt.
Bầy côn trùng này có thể khiến những kẻ khổng lồ trở nên điên cuồng,
và sớm muộn gì thì bầy thú này sẽ phải rời khỏi dòng sông.
Trong rừng, những con Leaellynasaura đang tận hưởng cảm giác mùa hè
và dù cho nguy hiểm vẫn ở xung quanh, nhưng chúng vẫn ngủ.
trong suốt những ngày tháng dài đầy ánh mặt trời,
chúng lệ thuộc hoàn toàn vào lớp da hoa văn của chúng
để ngụy trang giữa đám dương xỉ.
Ngủ là việc cuối cùng trong nhận thức
của những con thú con đang chơi đùa gần đấy.
Chúng đã phát triển hơn, và giờ đang thực hành một vài bước di chuyển linh hoạt
mà có thể sau này sẽ cứu lấy đời chúng.
Bọn trẻ ở bất kì đâu, thì mẹ chúng ở ngay đó không xa,
có vai trò canh chừng cho lũ trẻ hiếu động ngày càng lớn của mình.
Ở bờ sông,
một con Muttaburrasaurus già cỗi đã bị hạ gục,
và con allosaur đực đang ăn những miếng thịt đang thối rữa.
Lòai allosaur ở địa cực là con cháu
của những loài ăn thịt ở kỷ Jurassic cách đây 50 triệu năm.
Chủng loại này khá hiếm ở thời kỳ Cretaceous,
nhưng chúng đã tồn tại ở Nam Cực này.
(Rumbling growls)
Mặc dù có đủ thịt cho 20 con allosaur,
nhưng con cái này vẫn không thể được chấp nhận.
(Roaring)
Nó bị con đực đang đói kia đuổi đi.
Một con allosaur lớn hoàn toàn
cần khoảng 100 kg thịt mỗi tuần.
Con cái cần phải quay lại
một khi con đực đã ăn xong phần của nó.
Sau đó, dưới ánh mặt trời vào giữa đêm,
một trong những con Leaellynasaura con
đã liều lĩnh một mình đi xuống dòng sông.
(Squeaks )
Thoát được nhờ vào phản ứng nhanh như chớp.
Nhưng con Leaellynasaura con cần phải học thêm nhiều
về những mối nguy hiểm ở khu rừng.
(Thunderclap )
Vào thời kỳ khủng long,
châu Nam Cực phải hứng chịu những cơn bão mùa hè và bị ngập lụt khắp nơi.
Những cơn lũ sẽ khiến cho các sinh vật trong rừng tụ lại gần nhau,
và điều này có thể dẫn đến xung đột.
(Squealing cry )
Con Leaellynasaura phát hiện bầy đàn của kẻ thù
và nó tạo ra những phản ứng hung hăng.
Mỗi bầy đàn phải bảo vệ lấy khu vực của nó,
do đó nó không phải đối mặt với việc đánh nhau để giành thức ăn.
Những kẻ xâm nhập phải bị xua đi
bằng cách phô diễn sức mạnh.
Điều này có tác dụng.
Những kẻ đối địch đã rút lui, và lúc này
lãnh thổ của bầy đàn đã được an toàn.
Sau cơn mưa, nước lũ rút khá nhanh
và bọn khủng long có thể quay lại bờ sông để kiếm ăn.
Khi mà có nhiều thức ăn,
thì những bọn thú ăn cỏ tỏ ra khá độ lượng.
Khi những con Muttaburrasaurus tước lá ở những cây lá kim,
thì mấy con Leaellynasaura nhặt lấy hoa quả
nằm rải rác dưới đất.
Mặc dù vụ thu hoạch này khá nguy hiểm,
nhưng bầy thú phải tận dụng mọi cơ hội mà khu rừng đã mang đến,
bởi vì thời gian đang cạn dần.
Mùa màng đang trôi qua,
và lần đầu tiên trong 4 tháng, mặt trời lặn xuống.
Mùa thu đang tới
và khu rừng chuẩn bị cho một mùa đông ở địa cực.
Ở loanh quanh khu thung lũng cạnh bờ sông,
loài Muttaburrasaurus cảm nhận được sự thay đổi,
và bắt đầu chuyến đi dài về phía bắc.
(Booming grunts )
Thỉnh thoảng thì một vài trong số những kẻ di cư khổng lồ này
bị lạc trong rừng.
Nhưng những gì đối với chúng chỉ là chuyện nhỏ
thì có thể lại là việc sống chế đối với bầy Leaellynasaura.
Tiếng ồn ào gây ra bởi những con thú ăn cỏ khổng lồ này
sẽ ngăn cản con Leaellynasaura đang canh gác
việc nghe ngóng những tiếng động nguy hiểm.
(Squealing and roaring)
Con thú ăn thịt khổng lồ đã giết con cái đầu đàn này.
Đó là một cú choáng váng nặng nề.
Mùa đông đang đến, và không có con cái đầu đàn,
trong bầy đàn bắt đầu rối loạn.
Trong bóng tối bao trùm,
con Koolasuchus cảm nhận được nhiệt độ đang hạ thấp xuống.
và miễn cường rời khỏi chỗ ở mùa hè của nó.
Một lần nữa, nó lại đi vào rừng
tìm một chỗ trú thích hợp
để ngủ vùi qua cơn lạnh giá và những tháng ngày tăm tối trước mắt.
Ánh sáng yếu dần đi cũng tạo ra sự thay đổi cho các cây cối trong rừng.
Chúng ngưng phát triển
và quá trình quang hợp dừng lại.
Một số rụng lá đi,
số khác thì nằm yên ngủ.
(Chirruping cry )
Loài Leaellynasaura phải đi kiếm ăn thêm nữa,
chúng tìm những cây nấm
và rễ cây đầy dinh dưỡng ở dưới lòng đất.
Vào thời điểm này trong năm, thì phương pháp tồn tại của chúng
là di chuyển đến trung tâm khu rừng, nơi rất ít khi đóng băng
và luôn hoạt động để duy trì thân nhiệt.
Nhưng rõ ràng là những con thú săn mồi mùa hè đã gây thiệt hại nặng nề cho chúng.
Chỉ còn duy nhất một con thú con còn sống
và chúng vẫn không có con cái đầu đàn.
Khoảng cuối thu,
ngày cuối cùng trôi qua trong vài phút
và buổi chạng vạng kéo dài bắt đầu.
Cuộc sống ở khu rừng địa cực đối mặt với kẻ giết chóc khủng khiếp nhất -
đó là thời tiết giá lạnh.
Một vài sinh vật vùng địa cực, như loài dế weta,
đã học cách để đối chọi với cơn lạnh
bằng cách tự cho phép chúng tự đóng băng.
Trên bầu trời mùa đông,
Nam Cực Quang lấp lánh phía trên khu rừng tĩnh mịch.
Dưới những ngọn cây đang ngủ, khung cảnh hoàn toàn tối đen,
nhưng với việc gia tăng hình ảnh lên,
chúng ta có thể bắt gặp bầy Leaellynasaura bằng cái nhìn của chính chúng.
Những con khủng long vẫn hoạt động nhưng mặt đất đã đóng băng
và hầu như không thể
kiếm ăn từ đất.
Cả ao nước cũng bị đóng băng,
và loài Leaellynasaura buộc phải dùng đến cái mỏ cứng cáp của mình.
Nhiệt độ xuống thấp thế này thường không kéo dài ở trong rừng,
nhưng với trật tự nghiêm ngặt trong bầy đã bị phá vỡ,
số phận của bầy thú này rất bấp bênh.
Chúng lui sâu vào trong khu rừng.
Ở đó sẽ không có ánh sáng trong hai tháng
và đợt giá lạnh khác buộc chúng phải hành động quyết đoán.
Chúng sẽ tiến hóa để thích nghi hơn với cái lạnh.
Chúng tụ lại nhau và trở nên bất động.
Trong tình trạng cứng đờ như thế,
chúng có thể kháng cự lại ảnh hưởng của giá lạnh,
nhưng chúng không thể sống thế này lâu hơn vài ngày.
Dấu hiện đầu tiên của sự cứu giúp là khá nhỏ.
Dưới tảng đá, con dế weta đã tỉnh dậy sau đợt đóng băng dài ngày
bởi nhiệt độ đã tăng lên chút ít.
Ở đường chân trời, những tia mặt trời cũng rõ ràng hơn
và hứa hẹn một mùa xuân sắp đến.
(Squeaking cries )
Sự tĩnh mịch của khu rừng bị phá vỡ bởi bầy thú nhộn nhạo.
Hai con đực đang đánh nhau.
Đây là mùa giao phối của loài Leaellynasaura,
và những con đực đấu với nhau để giành quyền thống trị.
Những trận chiến này diễn ra rất nhanh và đôi khi khá dữ dội.
Khẳng định địa vị của chính mình,
con đực chiến thắng sẽ chọn bạn tình, và cuối cùng,
bầy đàn có thể bắt đầu tái thiết lập bộ đôi đầu đàn.
Sự đấu tranh hàng năm để sinh tồn có thể lại bắt đầu.
Đời sống tại các cực
là một thành quả mang tính cách mạng rất đáng kể đối với loài khủng long.
Nhưng cuối cùng thì việc thời tiết trở nên lạnh hơn một chút
sẽ mang lại thời kỳ đen tối cho những khu rừng Nam Cực tươi tốt này.
Và không có rừng,
thì toàn bộ những con khủng long độc đáo này cũng sẽ biến mất.
Ở cách xa hai cực, loài khủng long tiếp tục sinh sôi
trong vòng 40 triệu năm nữa trước khi tuyệt chủng.
Trong phần cuối chương trình,
chúng ta sẽ thấy làm thế nào mà, trước ngày tàn của đế chế khủng long,
bọn khủng long tiến hóa thành loài thú săn mồi khủng khiếp nhất.
(Ferocious roar)
Translated by fomasudoi (aka sunlight_211) Email: xxxdkdxxx@yahoo.com